|
|
Słownik
gwary poznańskiej
Prezentowany w serwisie Poznańczyk słownik gwary zawiera słownictwo
charakterystyczne dla poznańskiej gwary, które, w znakomitej większości,
do dziś można usłyszeć na ulicach Poznania, czy w rozmowach z
poznańczanami (i to nie tylko tymi starszej daty!).
Proszę wybrać literę, aby wyświetlić rozpoczynające się od
niej hasła: AB
- CĆD
- EFG
- HIJK
- LŁMN
- OPR
- SŚT
- UWZŻ U
ubrechtać - ubrudzić
ukrychnąć – ukroić
usiąść się – usiąść (niem. sich sitzen)
uślumprać się – ubrudzić się
upitrasić – upiec, ugotować
utonkać – umoczyć (niem. tunken)
W
wajcha – (niem. Weiche) dźwignia, przekładnia; obok dynksa bardzo poręczne słowo do określenia czegoś, czego nazwy się nie zna
waserwaga – poziomica (niem. Wasserwaage)
wąsiona – gąsienica
wej! – wołacz – patrz!
westka – kamizelka (niem. Weste)
wew - w
wiara, wiaruchna – ludzie, grupa ludzi; w brew pozorom nie ma nic wspólnego z religijnością
np. byłem z wiarą w kintopie (byłem ze znajomymi w kinie)
wihajster – taka insza wajcha (niem. wie heißt er – jak on się zwie), jak niemiecki źródłosłów wskazuje, kolejne określenie rzeczy, której nazwy się nie zna
Wiluś – Wilhelm, pieszczotliwe określenie cesarza Wilhelma II (to ten od Zamku na Świętym Marcinie)
winkiel, zza winkla – róg, zza rogu (niem. Winkel – kąt prosty)
wknaić się – wcisnąć się
wodnity – wodnisty (por. mączyty)
wuchta – dużo, wiele np. była wuchta wiary – było wielu ludzi (niem. Wucht – rozmach)
wuja – wuj (forma mianownikowa, np. Przyjechał do nas wuja
Ceśku)
wyc, wic – kawał, dowcip (niem. Witz – dowcip)
wygogolić się – wydekoltować się
wykopyrtnąć się – przewórcić się
wyćpnąć – wyrzucić
wymarać – wyszukać
wymborek, wemborek – wiadro
wyro, wyrko – łóżko
wysiepać – wyrwać, wydrzeć
Z
zakluczyć – zamknąć drzwi na klucz (por. odkluczyć)
zaś potem – później
zawdzinasie – ubranie (od zawdzieć na się – założyć na siebie)
zajta – strona (niem. Seite – strona; Tej, fifna jest ta zajta, nie?)
zrobić łóżko – pościelić łóżko
z gorem, z deklem – mieć z gorem – być niespełna rozumu
zimne nóżki – (por. galart), galareta z mięsa
Ż
żłopać – pić (niekoniecznie berbeluchę, można też żłopać lżejsze trunki)
żybura – brudna, mętna ciecz (np. brudna woda w kranie)
Za
pomoc w przygotowaniu Słownika autor dziękuje w szczególności
Panom: Cezaremu Grabowskiemu, Michałowi Kołodziejczakowi oraz
Arturowi Marcinkowskiemu, zapraszając jednocześnie do nadsyłania
propozycji określeń i zwrotów, które powinny się w Słowniku
znaleźć (dane kontaktowe w dziale autor).
|
|
