|
|
Słownik
gwary poznańskiej
Prezentowany w serwisie Poznańczyk słownik gwary zawiera słownictwo
charakterystyczne dla poznańskiej gwary, które, w znakomitej większości,
do dziś można usłyszeć na ulicach Poznania, czy w rozmowach z
poznańczanami (i to nie tylko tymi starszej daty!).
Proszę wybrać literę, aby wyświetlić rozpoczynające się od
niej hasła: AB
- CĆD
- EFG
- HIJK
- LŁMN
- OPR
- SŚT
- UWZŻ S
siano – pieniądze
siora - siostra
skibka – to, co powstaje, gdy kroi się chleb (nie mylić z kromką)
i z czego robi się sznytki
sklep – piwnica (np. iść do sklepu po węgiel – oznacza pójście do piwnicy po węgiel)
skład – sklep (np. iść do składu po pyry – oznacza pójście do sklepu po ziemniaki)
skopowina - wołowina
skrzeczki, skrzyczki – skwarki
słodkie – ciasto, ciastka, itp. – zwyczaj: chodzić na słodkie
smaka – apetyt
sosyska – kiełbaska (ang. sausage)
spartolić – zepsuć coś
spiłować, nie do spiłowania – wytrzymać, nie do wytrzymania
spucnąć - zjeść
stalować się – pysznić się, udawać, popisywać się
statki – naczynia (brudne) np. pomyć statki – pomyć naczynia
stoi napisane – jest napisane
stołowy – jadalnia (pokój jadalny)
stroić muki – dąsać się
szabel, szabelek – fasola strączkowa
szaber – złodziejstwo
szampiter – szampan
szczun, szczon – młody chłopak
szkiety – nogi
szkieł, szkioł – policjant
szlachtus – rzeźnik (niem. schlachten – zarzynać)
szlauch – wąż ogrodowy (niem. Schlauch – wąż)
szmucha - oszustwo
szneka – drożdżówka (niem. Schnecke – ciastko drożdżowe); szneka z glancem – lukrowana drożdżówka
sznupa – buzia, twarz (niem. Schnuppe – twarz)
sznytka – kromka chleba, kanapka (niem. Schnitte – kromka, plasterek)
szparać – oszczędzać (niem. sparen – oszczędzać)
szruber – szczotka do mycia podłogi (niem. Schrubber)
sztender – stojak (niem. Ständer)
sztryfelek, stryfelek – kawałek
szuszwol – brudas, człowiek niezadbany, także rozrabiaka
szypa – łopata, szufla do odgarniania śniegu (niem.
Schippe)
Ś
ślepe ryby – zupa ziemniaczana (ślepe ryby z myrdyrdą)
śrubokręt – wkrętak
świgać – rzucać
świętojanki, świętojanki – porzeczki (niem.
Johaninsbeere)
T
taśtać – nieść coś
tej! – wołacz, bardzo pojemne znaczeniowo słowo; gdy poznańczyk nie zna imienia osoby do której się zwraca zawsze może powiedzieć „tej, jak masz na imię?”; używane głównie jako przerywnik, bez konkretnego kontekstu np. „ja tej!”,
lub na końcu zdania jako wykrzyknienie np. co tam taśtasz, tej?
tetrać, stetrać się – męczyć się, pracować
trzeszczoki – małe dzieci, zwykle hałaśliwe
tytka – papierowa torebka (niem. Tüte)
Za
pomoc w przygotowaniu Słownika autor dziękuje w szczególności
Panom: Cezaremu Grabowskiemu, Michałowi Kołodziejczakowi oraz
Arturowi Marcinkowskiemu, zapraszając jednocześnie do nadsyłania
propozycji określeń i zwrotów, które powinny się w Słowniku
znaleźć (dane kontaktowe w dziale autor).
|
|
