powrót do strony głównej

   
TRADYCJE
 

Słowo wstępne 

  

Poznańskie legendy

  

 
Gwara poznańska

 

-

informacje ogólne 
i geneza

-

cechy gwary

-

słownik gwary poznańskiej
 

 

Słownik gwary poznańskiej

Prezentowany w serwisie Poznańczyk słownik gwary zawiera słownictwo charakterystyczne dla poznańskiej gwary, które, w znakomitej większości, do dziś można usłyszeć na ulicach Poznania, czy w rozmowach z poznańczanami (i to nie tylko tymi starszej daty!).
 
Proszę wybrać literę, aby wyświetlić rozpoczynające się od niej hasła:

AB - CĆD - EFG - HIJK - LŁMN - OPR - SŚT - UWZŻ

L
 
laczki – obuwie używane „po domu”
 
lajsnąć – kupić
 
latoś – tego roku
 
lebera, leberka – wątrobianka (niem. Leberwurst)
 
lelać – rozpieszczać, tulić
 
leżałki – uleżałki (ulęgałki), rodzaj gruszek nadających się do spożycia po uleżeniu 
 
ligać się – ślizgać się
 
ligawka – ślizgawka
 
lola – laska, gruby kij
 
lumpy, lompy – niechlujne ubrania (niem. Lumpen)
 
lura – bardzo słaba herbata/kawa (taka przezroczysta aż!)
 
luranie, opowiadać lury – mówić głupstwa
 
lyrać się – chybotać się
 
 
Ł
 
łe! – wołacz, zamiast ‘o!’, ‘oj!’
 
łe jery! – inny wołacz, odpowiednik ‘ojej!’
 
 
M
 
macać się z głupim bez ścianę – być nienormalnym, zgłupić, np. ‘czyś ty się z głupim macał bez ścianę?!’
 
majluft - majówka
 
majsel – przecinak
 
manyle - odzież
 
marać – szukać, grzebać w czymś (np. I co, wymarałeś coś? – I co, znalazłeś coś?)
 
maryjanka – majeranek
 
mączka - krochmal
 
mączyty – przeciwieństwo wodnitego, np. pyry mogą być mączyte lub wodnite (mączyste, wodniste)
 
mela – dziewczyna
 
melona baba – ucierana babka (ciasto)
 
miałki – miękki, płytki, sypki
 
migane - tańce
 
mlostek – kamienny garnek do kwaszonego mleka, ogórków, itp.
 
młodzie – drożdże
 
modrak – chaber (kwiat)
 
 
N
 
na szagę – na ukos, na skróty
 
nabąbać się – najeść się, opchać się jedzeniem
 
nadrach - obdartus
 
nałojony – napity
 
namknąć się – usunąć się, przesunąć się
 
nawarka – zupa na mleku
 
na ręby – ma odwrotną stronę (np. zakładać coś „na ręby” – zakładać „na lewą stronę”)
 
na spróbę - spróbować
 
nicpota – nicpoń, urwis
 
niuda – świnia
 
nośpłat – handlarz starzyzną
 
nygus – leń
 
nyrol – skąpiec, dusigrosz
 
 

Za pomoc w przygotowaniu Słownika autor dziękuje w szczególności Panom: Cezaremu Grabowskiemu, Michałowi Kołodziejczakowi oraz Arturowi Marcinkowskiemu, zapraszając jednocześnie do nadsyłania propozycji określeń i zwrotów, które powinny się w Słowniku znaleźć (dane kontaktowe w dziale autor). 

  
  


[początek strony]

(c) Maciej Szewczyk 2000-2007