powrót do strony głównej

   
TRADYCJE
 

Słowo wstępne 

  

Herb Poznania

 

Poznański hejnał

 

Poznańskie legendy

  

 
Gwara poznańska

 

-

informacje ogólne 
i geneza

-

cechy gwary

-

słownik gwary poznańskiej
 

 

Słownik gwary poznańskiej

Prezentowany w serwisie Poznańczyk słownik gwary zawiera słownictwo charakterystyczne dla poznańskiej gwary, które, w znakomitej większości, do dziś można usłyszeć na ulicach Poznania, czy w rozmowach z poznańczanami (i to nie tylko tymi starszej daty!).
 
Proszę wybrać literę, aby wyświetlić rozpoczynające się od niej hasła:

AB - CĆD - EFG - HIJK - LŁMN - OPR - SŚT - UWZŻ

H
 
haczyk – pogrzebacz
 
hajcować – palić (ale w piecu, nie dotyczy palenia ćmików; niem. heizen – ogrzewać)
 
heklować – szydełkować (niem. häkeln)
 
heksa – wstrętne babsko (złośliwe potwornie; niem. Hexe – czarownica, wiedźma)
 
hela (z pyrkami) – wóz ze skrzynią na ziemniaki
 
huby – peryferie (np. huby moraskie – peryferie Moraska)
 
 
I
 
iść w pyry – ‘a idź w pyry’ – nie zawracaj głowy
 
inkost - atrament
 
ino – tylko
 
 
J
 
jabzo – jabłko
 
jaka – kubrak, wierzchnie okrycie (niem. Jacke)
 
japa – dziura, też twarz
 
juchta – podrostek, łobuz
 
jupa, jupka – okrycie wierzchnie, bluza, kurtka
 
 
K
 
kajzer - cesarz (niem. Keiser)
 
kakaludek
– ktoś bardzo niski
 
kalafa – twarz, nos
 
kamlot – kamień
 
kanar – kontroler w autobusie, tramwaju
 
kasta – bramka (w piłce nożnej, też buda)
 
kaszok – kaszanka
 
katana – marynarka, kurtka
 
każdy jeden – każdy (niem. ein jeder)
 
kąpiółka – kąpiel, łazienka
 
kejter – pies
 
kibol – kibic (Lecha oczywiście)
 
kintop – kino
 
klajdnąć – ubrać się (niem. Kleidung – ciuchy)
 
klamizer - partacz 
 
klamoty – różne rzeczy (przedmioty), graty (niem. Klamotten – odzież)
 
klapsztula - kanapka składająca się z dwóch złożonych skibek, sandwich
 
kląkry, klunkry – rupiecie
 
klemy, klemki – twarde cukierki do ssania (np. landryny)
 
klofta – kłoda drewna, obraźliwe określenie grubej, ociężałej kobiety
 
kluka – nos
  
knajtek, knajder – podrostek
 
knobloch, knobloszek – kiełbasa z czosnkiem (niem. Knoblauch – czosnek)
 
knyf – fortel, przemyślny sposób
 
knypek – niska osoba, mały nóż
 
kociamber – kot
 
kolonialka – sklep spożywczy
 
kompel - kolega
 
kopertyko, koperytka - kapisznon(y)
 
kromka – piętka chleba, i tylko piętka! Kromki każdy chleb ma tylko 2; to co znajduje się pomiędzy nimi to już skibki
 
kuszka – koszyk
 
kusić – nie spać w nocy (pracować, bawić się, itp.)
 
kuzaj – kuzyn
 
kwirlejka, kwyrlejka – mątew, drewniany przyrząd służący do mieszania zsiadłego mleka
 
kwynkać, kwenkać, kwękać – cierpieć z bólu, marudzić
 
 

Za pomoc w przygotowaniu Słownika autor dziękuje w szczególności Panom: Cezaremu Grabowskiemu, Michałowi Kołodziejczakowi, Wojciechowi J. Małłkowi, Arturowi Marcinkowskiemu, Pawłowi Sałacie oraz Robertowi Szczepańskiemu, zapraszając jednocześnie do nadsyłania propozycji określeń i zwrotów, które powinny się w Słowniku znaleźć (dane kontaktowe w dziale autor).  
  
  


[początek strony]

(c) Maciej Szewczyk 2000-2013