|
|
Słownik
gwary poznańskiej
Prezentowany w serwisie Poznańczyk słownik gwary zawiera słownictwo
charakterystyczne dla poznańskiej gwary, które, w znakomitej większości,
do dziś można usłyszeć na ulicach Poznania, czy w rozmowach z
poznańczanami (i to nie tylko tymi starszej daty!).
Proszę wybrać literę, aby wyświetlić rozpoczynające się od
niej hasła: AB
- CĆD
- EFG
- HIJK
- LŁMN
- OPR
- SŚT
- UWZŻ A
ady – przecież, ale
ajntopf – danie jednogrankowe (niem. Eintopf)
ajzol – patrz: dynks
akuratnie – dokładnie, starannie
ale – (używane jako podkreślenie np. „on to jest ale wysoki” – jakiż on jest wysoki)
ancug – ubranie (okrycie wierzchnie)
angielka – kuchenny piec na węgiel
angryst – agrest
anielskie włosy – lameta (na choinkę)
antrejka – przedpokój
B
badejki – kąpielówki
bamber – prostak, mieszkaniec wsi (na takiego wyglądający) [Bambrzy – niemieccy osadnicy z okolic Bambergu, którzy na zaproszenie władz wsi miasta Poznania osiedlali się w okolicach miasta od końca XVIII wieku]
bambrejewo – od słowa Bamber, określenie wsi, prowincji
bana – pociąg [niem. Bahn – kolej]
barzy, barzej – bardziej
bejmy – pieniądze
berbelucha – bimber, spirytus, etc.; używane również dla określenia brudnej, mętnej cieczy (podobnie jak żybura)
bestry – pstry (kolor)
betki - grzyby
bez – (używane niekiedy zamiast słowa ‘przez’ np. „iść bez pole” – iść przez pole)
biały groch – biała fasola
biglować - prasować
bimba – tramwaj
bindka – krawat (niem. Binde – przepaska)
biniol, binks – siniak
blajba – miejsce do spania (niem. bleiben – poleżeć)
blauka, blaua – wagary
blubry – wypowiedzi bez większej wagi, również ‘blubrać’ – mówić niewyraźnie, bełkotać
blyrwa – prostytutka, kobieta z półświatka, prowadząca się nienajlepiej
bogać ta – ależ, gdzież tam
borchać się – gniewać się
boża męka – przydrożna figura
bón tón – dobre maniery (fr. bon ton)
brachol - brat
brecha - deska, łom
brechsztanga – łom (niem. brechen – przełamywać, pogwałcać)
bręczeć, brynczeć – marudzić komuś
brękot, brynkot – maruda
bryle – okulary (niem. Brille)
brynda – denaturat
buchta – więzienie
buda – bramka (w piłce nożnej, też kasta)
być na fleku – być w pełni sił
Bygdoszcz – Bydgoszcz
bździągwa – młoda, mała dziewczyna (określenie raczej pejoratywne)
Za
pomoc w przygotowaniu Słownika autor dziękuje w szczególności
Panom: Cezaremu Grabowskiemu, Michałowi Kołodziejczakowi oraz
Arturowi Marcinkowskiemu, zapraszając jednocześnie do nadsyłania
propozycji określeń i zwrotów, które powinny się w Słowniku
znaleźć (dane kontaktowe w dziale autor).
|
|
