Akt
lokacyjny Poznania wg „Kodeksu Dyplomatycznego Wielkopolski” (PTPN 1877r.,
t. I, nr 321)
Oryginał przywileju niestety nie zachował się, jedynie przetrwał tekst w
transumpcie z 1298r. w Państwowym Archiwum w Poznaniu.
"W imię Pańskie. Amen. Ponieważ Bóstwo tylko żadnych braków nie
posiada i o wszystkim pamięta, dlatego kruchość ludzkiej natury szukała w
sztuce lekarstwa na to, co z woli Twórcy zabrakło tężyźnie naturalnej
budowy. Aby więc to, co w czasie się dzieje nie zanikło w pamięci z biegiem
czasu, jest zwyczaj uwieczniać to znakami pisma; w tym też celu wiadomym niech
będzie obecnym i przyszłym, patrzącym na tę kartkę; że my: Przemysł i
Bolesław bracia rodzeni, z łaski Bożej książęta Polski, własnej woli
postanowieniem, a także używszy rady naszych baronów, a za zgodą czcigodnego
w Chrystusie ojca księdza Bogufała biskupa i całej kapituły poznańskiej kościoła
uczciwemu mężowi Tomaszowi i jego potomstwu dajemy dla lokowania na prawie
niemieckim miasto, które powszechnie zwane jest Poznań, potwierdzając w nim ośmioletnią
wolność.
A mieszczan tegoż miasta ogłaszamy w czasie wolności za wolnych od cła i
powinności menniczych i wszelkich innych świadczeń, do których mogliby być
pociągnięci, a to przy wejściu i wyjściu z ziemi naszej z towarami i innymi
pożytkami, podobnie przy przejściu przez rzekę, która zwie się Warta, pod
warunkiem takim, iż po upływie wolności będą płacili połowę cła.
Rzekę zaś zwaną Wartą, która płynie obok pomienionego miasta, dajemy
mieszczanom wspomnianego miasta w wieczyste posiadanie na przestrzeni mili w
jedną i drugą stronę ze wszystkimi pożytkami, mianowicie łowieniem ryb i
budowaniem młynów, z tym wyjątkiem, iż w tym okręgu dziedzicznie posiadać
będziemy jeden młyn zbudowany przez nas wedle upodobania naszego [...]
Aby zaś moc nadania i potwierdzenia naszego znana była zarówno współczesnym
jak i potomnym, kartę niniejszą kazaliśmy umocnić przywieszeniem pieczęci
naszych.
Działo się to w Poznaniu roku od Wcielenia Pańskiego 1253, w obecności tych
świadków: Przedpełka wojewody poznańskiego, Dzierżykraja wojewody gnieźnieńskiego,
Domarata sędziego nadwornego, Boguchwała kasztelana poznańskiego, Eustachego
syna Jana, Pakosława syna Cydryka i wielu innych."